{"id":38,"date":"2025-04-25T04:55:17","date_gmt":"2025-04-25T04:55:17","guid":{"rendered":"https:\/\/knotwilg.eu\/?page_id=38"},"modified":"2025-08-08T13:32:38","modified_gmt":"2025-08-08T13:32:38","slug":"school-als-vrijplaats","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/knotwilg.eu\/?page_id=38","title":{"rendered":"School als vrijplaats"},"content":{"rendered":"\n

Henk Knotterus\u00a0over\u00a0zijn tocht\u00a0door\u00a0Marokko:<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ik was op pad in Marokko van het ene monument naar het andere. Moskee\u00ebn, badhuizen, paleizen. De Ben Youssef Madrasa in Marrakesh bijvoorbeeld, een kostschool, die tussen 1564 en 1565 werd opgericht door sultan Abdullah Al-Ghaleb. Deze bleef vier eeuwen lang een school maar ook een vrijplaats voor studenten, die verlangden naar kennis op verschillende gebieden, ook en met name religieuze kennis. De Madrasa werd gerestaureerd dankzij Koning Mohammed VI. Je betaalt 10 dirham en wandelt naar binnen en je weet niet wat je ziet.<\/p>\n\n\n\n

The Ben Youssef Medersa has been an intellectual hub in Morocco for centuries. Students from distant horizons converged on this prestigious institution to deepen their knowledge in religious sciences, philosophy, medicine, and mathematics.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Een collega vroeg me ‘Zo, jij was in Marokko en heb je nog wat geleerd van de Islam.’<\/em> Ik wachtte even met hem te antwoorden. Je bent niet in Marokko, je reist door Marokko. Je leert als reiziger niet van de Islam, je vergaart er kennis over. Ik voelde een principi\u00eble noodzaak om dit te zeggen, maar ik hield mijn mond. Spreken is zilver zwijgen is goud?<\/em>Dat weet ik niet, maar \u2018alle kennis is lokaal, wijsheid is universeel\u2019<\/em>, dat weet ik wel. Waarom eigenlijk, vroeg ik me vervolgens af. Omdat de afstanden te groot zijn tussen het christelijke Noorden en het Mohammedaanse zuiden? Is er verschil in geloofsbelevingen, bestaat er belangstelling voor die verschillen of overeenkomsten, als die er al zijn? Ik bleef een antwoord schuldig. Ik trok me veilig terug in mijn vakgebied. <\/p>\n\n\n\n

‘Let op de voorzetsels’,<\/em> zei ik, ‘dat houd ik ook mijn leerlingen voor: in, van, achter, over’.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Terug naar Marokko, naar mijn reisverslag. \u2018Ik zie hier tot nu toe geen kluizenaars of heremieten zoals je die in India of Pakistan kunt zien, maar wel gelovigen die leven met een diep godsdienstig besef en die hun leven daarop inrichten en er aan wijden. Je ziet het aan de ingekeerde blik in hun ogen, de djellaba’s, de gewaden die ze dragen. Alles wijst op religieuze toewijding. Het is ook te horen aan de oproepen voor het gebed, via luidsprekers meerder malen per dag. Vooral mannen zie je naar de moskee gaan. Hun toewijding in het gebed onttrekt het zich aan het oog van een reiziger. <\/p>\n\n\n\n

Religie en spiritualiteit lijken verbonden in Marokko. Het spirituele soefisme in de Marokkaanse Islam is meer dan een religieuze toewijding, het een leefwijze, een manier om de problemen van het dagelijkse leven aan te kunnen. Veel aanhangers van de orthodoxe islam vinden dat het soefisme weinig te maken heeft met de echte islam. Daarom hangen velen het niet aan de grote klok dat ze soefi zijn. Maar In Marokko moedigt de regering het soefisme al een paar jaar aan. Een duidelijke verschuiving met vroeger, toen de mystieke islam er nauwelijks werd getolereerd. Nu wordt het beschouwd als alternatief voor het religieuze extremisme.  <\/p>\n\n\n\n

Ook zie je zakenlieden die zich kleden en handelen volgens religieuze gebruiken en daardoor een krachtiger, meer principi\u00eble indruk wekken. Handelaren in goede doen, zo zie je ze optreden, ze drinken hun koffie met meer overgave en nemen meer tijd voor de begroeting van anderen. Ze dragen modieuze, sjieke gewaden met capuchons. Ik zie het meer als een rituele instelling waaraan kracht wordt ontleend en waarmee rijkdom wordt vergaard. <\/p>\n\n\n\n

En: bijna iedere jongeling draagt een hoodie, dat lijkt op een overheersende trend, een collectieve klederdracht. Met geloof heeft het weinig te maken net als bij ons in Nederland. Daarmee voegt de jeugd zich heel losjes zonder veel inspanning in riten en gewoonten, er is geen speciale toewijding voor nodig. Het is gebruikelijke dracht in het maatschappelijk verkeer. Een capuchon hoort erbij, maar toch maakt het wel enig verschil met noordelijke landen.  <\/p>\n\n\n\n

Ik zag een wedstrijd op de televisie met spelers die allemaal in Adidas pakjes achter een bal aanrenden op weg naar het ene doel naar het andere en daarna kon ik luisteren naar het gesprek van drie heren, gekleed in witte traditionele djellaba’s met om het hoofd dzozo’s, keurige blauwe hoofdbanden.  Zij voorzagen de voetbal wedstrijd in gepaste kledij van enig commentaar. Ik betwijfel of ze erg gelovig zijn.<\/p>\n\n\n\n

Terug naar Ben Youssef. De ‘kostschool’ heeft 136 kleine kamers verdeeld over de begane grond en de eerste verdieping. een gebedsruimte, een grote binnenplaats en een wasruimte. Een architectonisch meesterwerk van buitengewone schoonheid, dat de staat van de toenmalige de Marokkaanse architectuur weergeeft met al het tegelwerk in gevarieerde patronen, heldere kleuren en vrolijke vormen. <\/p>\n\n\n\n

\u2018De Ben Youssef Madrasa wordt dan ook beschouwd als een historische schat en het biedt een inzicht in bouwkundige genialiteit van toen. De architecturale constructie en de esthetische creativiteit weerspiegelen de zorg voor de leeromstandigheden en het comfort van de studenten voor wie deze madrassa werd gebouwd om daar te leven en te studeren.\u2019<\/p>\n\n\n\n

Dat moet voor de studenten van toen een betoverende leeromgeving zijn geweest. Dat is deze Madrassa er nog steeds is en gezien de stoet van toeristen die er doorheen trekt is het nog steeds indrukwekkend. Wat moderne parttime nomaden als ik er van opsteken moet nog blijken. Op naar een volgende attractie?<\/p>\n\n\n\n

Henk Knotterus<\/p>\n\n\n\n

Verder lezen? Lees ook het naschrift van Knot, door hier<\/a> te klikken (red.)<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Henk Knotterus\u00a0over\u00a0zijn tocht\u00a0door\u00a0Marokko: Ik was op pad in Marokko van het ene monument naar het andere. Moskee\u00ebn, badhuizen, paleizen. De Ben Youssef Madrasa in Marrakesh …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":39,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-38","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/knotwilg.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/38","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/knotwilg.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/knotwilg.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/knotwilg.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/knotwilg.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/knotwilg.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/38\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":409,"href":"https:\/\/knotwilg.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/38\/revisions\/409"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/knotwilg.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/39"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/knotwilg.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}